Łódź aż do II wojny światowej była miastem wielonarodowościowym. Miejscowość, która w ciągu kilku dziesięcioleci rozwinęła się z mało znaczącego miasteczka w industrialną metropolię, budowali Niemcy, Polacy, Żydzi, Rosjanie i przedstawiciele innych nacji. Rozkwit Łodzi nastąpił w ogromnej mierze dzięki przybyszom spoza granic Królestwa Polskiego. Szukali tu szczęścia ludzie
o szerokich horyzontach i wykształceniu zdobytym w przemysłowych centrach Europy Zachodniej. Za chlebem przybywali też chłopi z okolicznych wiosek. Tradycje, które ze sobą przywozili były bardzo różne. Wszyscy oni uczestniczyli w powstawaniu nowego ośrodka, pozbawionego zasiedziałej i wpływowej społeczności. Mimo dzielących ich różnic potrafili połączyć swoje siły i razem budować wspaniałe miasto. Nikogo nie dziwiło, że Israel Poznański funduje posadzkę w rzymskokatolickim kościele na placu Kościelnym, a w komitecie budowy cerkwi znaleźli się protestanci, żydzi i katolicy.

W czasie II wojny światowej wielonarodowościowa struktura i ciągłość kulturowa zostały brutalnie zniszczone. Dziś Łódź jest innym miastem. Pamięć o Łodzi Czterech Kultur jest jednak wciąż żywa wśród mieszkańców miasta. Wielokulturowość Łodzi od 2002 roku przypomina „Festiwal Dialogu Czterech Kultur”. Spotkania z filmem, spektakle teatralne, dyskusje, koncerty i wystawy towarzyszą łodzianom przez kilka jesiennych dni. Swoje dokonania prezentują artyści m.in.:
z Austrii, Izraela, Niemiec, Rosji i Polski. Urząd Miasta Łodzi, by upamiętnić kultury, które współtworzyły miasto, poświęcił trzem z nich: niemieckiej, rosyjskiej i żydowskiej cykle całorocznych imprez. Rok 2004 r. poświęcono kulturze żydowskiej, którego głównym elementem były Obchody 60. Rocznicy Likwidacji Litzmannstadt Getto – ostatniego zlikwidowanego getta
w Europie Środkowej.

www.uml.lodz.pl